پیچ ساندویچ پانل اصلیترین یراقآلات اتصالدهنده در سازههای پیشساخته است که وظیفه حیاتی فیکس کردن ورقها به زیرسازی فلزی و تضمین یکپارچگی سازه را بر عهده دارد. این قطعات که غالباً از نوع سرمتهدار هستند با داشتن واشرهای آببندی مخصوص نقش مهمی در استحکام مکانیکی ساختمان و جلوگیری از نفوذ رطوبت ایفا میکنند. اهمیت این قطعه کوچک به قدری بالاست که انتخاب اشتباه سایز یا آلیاژ آن میتواند منجر به جدا شدن سقف در بادهای شدید یا پوسیدگی زودرس ورقها شود. مهندسان و نصابان حرفهای به خوبی میدانند که دوام یک سوله یا کانکس تنها به کیفیت ورقها وابسته نیست بلکه به استقامت اتصالات آن بستگی دارد. در ادامه این مطلب قصد داریم به بررسی تخصصی انواع مدلهای سقفی و دیواری، مکانیزم عملکرد پیچهای خودکار و فاکتورهای تعیینکننده قیمت بپردازیم تا شما بتوانید خریدی مطمئن و هوشمندانه را برای پروژه خود رقم بزنید.
بیشتر بدانید: مقاومت ساندویچ پانل در برابر الکتریسیته و نویز
پیچ مخصوص ساندویچ پانل چیست؟
در نگاه اول شاید این اتصالات شبیه به پیچهای معمولی به نظر برسند اما پیچ مخصوص ساندویچ پانل دارای مهندسی پیچیده و ویژگیهای متالورژی خاصی است که آن را متمایز میکند. این پیچها که در بازار با نام پیچ سرمتهدار شناخته میشوند دارای نوکی شبیه به مته هستند. این طراحی هوشمندانه باعث میشود که پیچ بتواند همزمان با چرخش، ورق فولادی و پروفیل زیرسازی را سوراخ کند و رزوه خود را درون آنها درگیر نماید. این ویژگی نیاز به سوراخکاری اولیه با دریل را حذف میکند و سرعت نصب را به شدت افزایش میدهد.
ویژگی بارز دیگر پیچ خودکار ساندویچ پانل نوع پوشش و روکش آن است. از آنجا که این پیچها در نمای خارجی ساختمان و در معرض مستقیم باران، برف و رطوبت قرار دارند باید مقاومت فوقالعادهای در برابر زنگزدگی داشته باشند. به همین دلیل معمولاً از پوششهای گالوانیزه گرم یا داکرومات برای آنها استفاده میشود. همچنین این پیچها مجهز به یک واشر ترکیبی فلزی و لاستیکی هستند. بخش لاستیکی که معمولاً از جنس ایپیدیام ساخته میشود پس از سفت شدن پیچ کاملاً روی سطح ورق فشرده شده و سوراخ ایجاد شده را آببندی میکند. این واشر باید در برابر تابش نور خورشید مقاوم باشد تا در گذر زمان خشک و شکننده نشود.
انواع پیچ جهت نصب ساندویچ پانل: سرمته واشردار گالوانیزه
یکی از انواع پیچ جهت نصب ساندویچ پانل پیچ سرمته گالوانیزه واشردار است. قسمت ابتدایی این پیچ ها به صورت شش ضلعی است و از آچار بکس نمره ۱۰ برای سفت مردن و یا باز کردن آنها مورد استفاده می شود.
پیچ های سرمته گالوانیزه واشرداری بر اساس طول به ۵ دسته تقسیم بندی می شوند:
- پیچ سرمته ای ۲ اینچی
- پیچ سرمته ۳ اینچ
- پیچ سرمته ۴ اینچ
- پیچ سرمته ۵ اینچ
- پیچ سرمته ۶ اینچ
پیچ سرمته گالوانیزه از بخشهای مختلف تشکیل شده است. نخست بخش واشردار پیچ می باشد که در زیر قسمت شش ضلعی پیچ قرار گرفته است. واشر بخش سوراخ شده را پس از سفت کردن پیچ پر می کند و باعث آب بندی قسمت سوراخ شده می شود.همچنین با اضافه کردن واشر بین مهره و قطعه اتصال، مقدار اصطکاک افزایش پیدا کرده و می تواند از باز شدن مهره جلوگیری کند.
بخش بعدی قسمت رزوه دار پیچ است. بخش انتهایی آن سر پیچ می باشد که به صورت مته شکل است و ساندویچ پانل و پروفیل زیرسازی را سوراخ می کند.
بد نیست که به تعریف آچار بکس یا آچار جغجغه ای نیز بپردازیم. این آچار که قابلیت باز و بسته کردن بکس را دارد، دارای تعدادی سر استوانه شکل است. در یک طرف استوانه سوراخی به شکل گل پیچ از نوع ۴ گوش ۶ گوش ۸ گوش یا ۱۲ گوش قرار دارد. در یک طرف این سری ها یک سوراخ ۴ گوش قرار دارد. کارکرد این آچار مانند آچار رینگی است که در آن لغزش آچار از روی سطح مهره توسط تعداد شیار کنترل می شود.
واشر نصب شده بر روی پیچ سرمته گالوانیزه می تواند باعث آببندی قسمت سوراخ شده شود.
انواع پیچ جهت نصب ساندویچ پانل: پیچ سر عدسی (آلن)
یکی دیگر از انواع پیچ جهت نصب ساندویچ پانل پیچ سر عدسی است.مزیت استفاده از این پیچ ها نسبت به پیچ های دیگر این است که تعداد کمتر از آنها استحکام و کارایی بیشتری را ایجاد می کند. این به معنای ایجاد تعداد سوراخ کمتر است که باعث می شود تنش در قطعه کمتر شده و استحکام سازه بالا رود.
پیچ سر عدسی یکی از ابزارهای پرکاربرد در صنعت است که قسمت سری آنن دارای بخش شش ضلعی است. بر این اساس برای باز و بسته کردن آن از آچار آلن استفاده می شود. پیچ های سر عدسی معمولاً جزو پیچ های ماشینی هستند که جهت انجام کارهای صنعتی با دسترسی کم طراحی می شوند.
آچار آلن وسیله ای L شکل است با مقطعی ۶ ضلعی و یک سر توپی شکل که از آن می توان برای باز و بسته کردن پیچ ها با محورهایی غیر از محور پیچ استفاده کرد.
شما می توانید برای ایجاد تنش کمتر بر روی قطعه و بالا بردن استحکام سازه از پیچ سر عدسی الن استفاده کنید.
کدبندی انواع پیچ جهت نصب ساندویچ پانل
در تمامی سیستم ها برای معرفی پیچ ها از شاخصهایی مانند نوع پیچ، گل پیچ، متریال یا جنس پیچ و ابعاد پیچ استفاده می شود. شما می توانید برای دسترسی به این اطلاعات از کدهای مختلف که برای معرفی پیچ ها و مهره ها استفاده می شود استفاده کرده و در سیستم ها به جستجوی آن ها بپردازید.
بیشتر بدانید: ساندویچ پانل عایق صوتی یا آکوستیک
انواع پیچ پانل بر اساس کاربرد و محل نصب
تنوع در ضخامت و نوع کاربری پانلها باعث شده است تا تولیدکنندگان انواع مختلفی از پیچها را طراحی کنند. انتخاب مدل صحیح بر اساس محل قرارگیری پانل نقش مهمی در ایستایی و زیبایی سازه دارد.
پیچ ساندویچ پانل سقفی
حساسترین بخش در نصب پوششهای صنعتی سقف سازه است زیرا بیشترین فشار باد و بار برف را تحمل میکند. پیچ ساندویچ پانل سقفی معمولاً دارای طولی بلندتر نسبت به مدلهای دیگر است. دلیل این امر وجود گامهای بلند یا همان برجستگیهای ذوزنقهای روی سقف است. پیچ باید بتواند از روی گام عبور کرده، ضخامت فوم عایق را طی کند و در نهایت به پروفیل آهنی زیرین برسد و در آن درگیر شود. سر این پیچها معمولاً به شکل ششگوش یا آچارخور طراحی میشود تا نصاب بتواند با استفاده از ابزارهای برقی گشتاور لازم را برای سفت کردن و سوراخ کردن پروفیلهای ضخیم اعمال کند. استفاده از واشرهای بزرگتر در مدل سقفی برای اطمینان از عدم نفوذ آب باران الزامی است.
پیچ ساندویچ پانل دیواری
در دیوارهای سازه فشار بار برف وجود ندارد اما نیروی مکش باد میتواند پانلها را از جای خود خارج کند. پیچ ساندویچ پانل دیواری بسته به ضخامت دیوار انتخاب میشود. از آنجا که دیوارهای ساندویچ پانل معمولاً سطح صاف یا شیارهای ریز دارند طول پیچ مورد نیاز کمی کوتاهتر از مدلهای سقفی است. در نصب دیواری توجه به زیبایی بصری اهمیت بیشتری دارد. گاهی اوقات از درپوشهای رنگی پلاستیکی همرنگ با بدنه پانل روی سر پیچها استفاده میشود تا نمای ساختمان یکدست دیده شود و بدنه فلزی پیچ در ذوق نزند.
پیچ مخفی ساندویچ پانل
در پروژههای معماری مدرن که زیبایی نما اولویت اصلی است مهندسان به سراغ پانلهای پیچ مخفی میروند. در این سیستم طراحی لبههای پانل به گونهای است که پس از همپوشانی و کلیک شدن ورقها روی هم پیچ نصب شده در زیر اورلپ پانل بعدی پنهان میشود. پیچ مخفی ساندویچ پانل معمولاً سر تخت یا خاصی دارد که مانع نشستن پانل بعدی نشود. مهمترین مزیت این نوع اتصال علاوه بر زیبایی ظاهری محافظت کامل پیچ در برابر عوامل جوی است. وقتی پیچ در معرض باران و آفتاب نباشد طول عمر آن و به تبع آن طول عمر کل سازه به شکل چشمگیری افزایش مییابد.
نکات مهم در انتخاب و خرید پیچ پنل
خرید پیچ شاید در بودجهبندی کلی پروژه رقم بزرگی نباشد اما اشتباه در انتخاب آن خسارات سنگینی به بار میآورد. هنگام انتخاب پیچ پنل باید به فرمول محاسبه طول دقت کنید. طول مناسب پیچ برابر است با مجموع ضخامت پانل به اضافه ضخامت پروفیل زیرسازی و مقداری اضافه برای درگیری کامل رزوه. اگر پیچ کوتاه باشد درگیری ناقص ایجاد شده و با اولین وزش باد شدید پانل کنده میشود. اگر پیچ بیش از حد بلند باشد هزینه اضافی پرداخت کردهاید و احتمال تاب برداشتن پیچ هنگام نصب افزایش مییابد.
نکته بعدی توجه به مته سر پیچ است. قدرت نفوذ مته باید با ضخامت آهنکشی سازه تناسب داشته باشد. برای سوله با پروفیلهای سنگین و ضخیم باید از پیچهایی با متههای قویتر و بلندتر استفاده شود. همچنین در خرید پیچ پانل حتماً کیفیت واشر را بررسی کنید. واشرهای بیکیفیت پس از چند ماه زیر نور آفتاب خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده و ترک میخورند که این موضوع آغاز نفوذ آب به داخل فوم و پوسیدگی سقف خواهد بود.
عوامل موثر بر قیمت پیچ ساندویچ پانل
بازار یراقآلات نیز مانند سایر مصالح ساختمانی تحت تاثیر نوسانات است. قیمت پیچ ساندویچ پانل به چندین فاکتور اساسی بستگی دارد. اولین عامل کیفیت آلیاژ فولاد و نوع عملیات حرارتی انجام شده روی آن است. پیچهایی که فرایند سختکاری دقیقی را طی کرده باشند نوک متهای تیز و مقاوم دارند و هنگام نصب نمیشکنند که طبیعتاً قیمت بالاتری هم دارند.
عامل دوم نوع پوشش محافظ است. پیچهای داکرومات که مقاومت بسیار بالایی در تستهای پاشش نمک از خود نشان میدهند گرانتر از پیچهای گالوانیزه معمولی هستند. طول و قطر پیچ نیز مستقیماً بر قیمت تاثیر میگذارد زیرا میزان مواد اولیه مصرفی را تعیین میکند. کشور سازنده نیز فاکتور مهمی است و معمولاً برندهای معتبر وارداتی تایوانی قیمت بالاتری نسبت به نمونههای چینی درجه دو دارند. توجه داشته باشید که استفاده از پیچ ارزان و بیکیفیت صرفهجویی نیست بلکه به خطر انداختن ایمنی کل سرمایه شماست.
سوالات متداول درباره اتصالات و پیچهای نصب
تفاوت پیچ سرمتهدار با پیچ معمولی در چیست؟
پیچ سرمتهدار در نوک خود دارای بخش تراشدهندهای شبیه مته است که نیاز به سوراخکاری اولیه با دریل را از بین میبرد اما پیچ معمولی نیاز به سوراخکاری پیشفرض دارد.
برای ساندویچ پانل با ضخامت ۱۰ سانتیمتر از چه سایز پیچی باید استفاده کرد؟
برای این ضخامت معمولاً باید پیچی انتخاب شود که حدود ۳ تا ۵ سانتیمتر از ضخامت پانل بلندتر باشد تا بتواند در زیرسازی درگیر شود بنابراین پیچ ۱۳ یا ۱۵ سانتیمتری مناسب است.
آیا واشر پیچ ساندویچ پانل در برابر نور خورشید مقاوم است؟
بله واشرهای استاندارد از جنس ایپیدیام ساخته میشوند که مقاومت بسیار بالایی در برابر اشعه ماوراء بنفش خورشید و تغییرات دمایی دارند.
در هر متر مربع ساندویچ پانل چند عدد پیچ مصرف میشود؟
این تعداد بسته به شرایط آب و هوایی و فاصله زیرسازی متغیر است اما به طور میانگین بین ۳ تا ۵ عدد پیچ در هر متر مربع استفاده میشود.
علت زنگزدگی پیچها پس از مدتی چیست؟
استفاده از پیچهایی با روکش گالوانیزه ضعیف یا آسیب دیدن روکش هنگام نصب با ابزار نامناسب و همچنین کیفیت پایین واشر میتواند منجر به زنگزدگی شود.
آیا میتوان از پیچهای معمولی برای نصب پانل استفاده کرد؟
خیر پیچهای معمولی فاقد واشر آببندی استاندارد هستند و قدرت نگهداری و درگیری آنها برای تحمل بارهای وارده به پانل کافی نیست.
پیچ مخفی چه تفاوتی در نصب با پیچهای روکار دارد؟
پیچ مخفی در لبه مادگی پانل نصب میشود و پانل بعدی روی آن کلیک میشود و پیچ دیده نمیشود اما پیچ روکار مستقیماً از روی ورق عبور کرده و گل پیچ نمایان است.
بهترین برند پیچ ساندویچ پانل موجود در بازار کدام است؟
برندهای تایوانی معتبر که دارای استانداردهای بینالمللی پوشش داکرومات هستند معمولاً بهترین کیفیت و دوام را در شرایط مختلف آب و هوایی ارائه میدهند.
سخن پایانی
پیچ ساندویچ پانل کوچکترین اما شاید مهمترین عضو در پازل ساختمانهای پیشساخته است. تمام هزینههایی که برای خرید پانلهای باکیفیت و اجرای فونداسیون انجام میدهید در گرو عملکرد صحیح این اتصالات است. یک انتخاب درست میتواند سازه شما را در برابر طوفان و باران بیمه کند و یک انتخاب غلط میتواند هزینههای تعمیر و نگهداری سنگینی را در آینده تحمیل نماید. توصیه میشود هنگام خرید همواره کیفیت و مشخصات فنی را بر قیمت اولویت دهید و اتصالات مورد نیاز خود را از مراجع تخصصی و معتبر نظیر کبیرپانل تهیه کنید تا از اصالت کالا و تناسب آن با نوع پانل مصرفی اطمینان کامل داشته باشید.